Bizler, İzmit SEKA Kağıt Fabrikası’nın tarihini ve mirasını eleştirel ve disiplinlerüstü bir yaklaşımla araştırmak için yola çıkan Kocaeli Dayanışma Akademisi üyeleriyiz.

SEKA Fabrikası, Cumhuriyet’in kurulduğu dönemde devlet eliyle inşa edilen ve işletilen bir sanayi yerleşkesi olma özelliğiyle endüstri arkeolojisi ve Cumhuriyet Dönemi mirası olarak özel bir örnektir. SEKA, bir fabrikanın sadece üretim yapan bir mekân olmasının ötesinde her yönüyle gelişen bir yaşam alanı olması ve kent belleğiyle bütünleşmesi açısından özgün bir değerdir. Fabrikanın, kentin sosyal, kültürel, ekonomik yaşamına etkisi, kentte yaşayan çok sayıdaki kişinin hayatının bir şekilde SEKA Fabrikası’yla buluşması, kentin modernleşmesindeki öncü rolü, tesisin somut miras değerini somut olmayan miras özelliğiyle pekiştiren bir durumdur.

Bu miras, SEKA’daki endüstriyel yapıların taşıdığı teknik donanımın kendisinde, o yapılarda ve makinelerde icra edilen ücretli çalışma deneyiminde, işçi ailelerinin dayanağı olan karşılıksız ev içi emekte, sendika ve diğer örgütlerle kurulan bağlarda, çalışanların yaşam koşullarında, üretim etkinliği etrafında ve dışında gerçekleştirilen mekâna dayalı sosyal aktivitelerde ve yarattığı kentsel gelişmede yatan emek mirasıdır.

Bu miras, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı çerçevesinde 1930’larda inşasına başlanan ve kentin gelişim sürecinde beş kâğıt fabrikası, yan tesisleri, lojmanları, çıraklık okulu, ilköğretim okulu, spor salonu, hastane vb. sosyal tesisleri, su-demiryolu ve karayolu ilişkisiyle 1930’lardan 1960’lara uzanan zaman dilimi içerisinde oluşumunu büyük ölçüde tamamlamış modern bir sanayi tesisi mirasıdır.

Bu miras, kentte kültür, sanat, spor ve eğitim alanları açarak bu alanlarda gerçekleşen, konferanslar, konserler, folklor gösterileri ve spor karşılaşmalarıyla halkı bilgilendiren biraraya getiren hatta bütünleştiren bir kent kültürü mirasıdır.

Bu miras, Nikomedya Kenti kalıntıları üzerine inşa edilen verimli tarım arazilerine sahip olan bir bölgenin sınırları içinde yer alan ve son derece hassas bir ekosisteme sahip, akıntılara görece kapalı bir körfez kıyısına inşa edilmiş bir fabrika ve kentin arkeolojik ve doğal mirasıdır.

SEKA mirasını, bu Web Sitesi aracılığıyla, ortak bellek mekânı haline getirerek hep birlikte kent belleğinde kalıcı kılmayı amaçlıyoruz. Sitede, SEKA Kurumu ve Selüloz-İş Sendikası tarafından yayınlanmış olan dergiler, yerel basın, kurum yayınları, yerel kütüphaneler, Milli Kütüphane, Başbakanlık Osmanlı ve Cumhuriyet Arşivleri, Sümerbank Arşivi ve SEKA Arşivi’nden taranmış bilgiler belli başlıklar altında düzenlenecek, benzer yaklaşımlarla yapılan yeni çalışmaların sonuçları yüklenebilecek, sosyal medya hesaplarından gelen kişisel belge, fotoğraf, anlatılarla güncelleme yapılabilecektir. Bu yolla Sitenin, kamusal bir arşive dönüşmesini ve kent belleğinde görünür kılınmasını amaçlıyoruz...

Öneri ve katkılarınız için...

sekafabrikasi@gmail.com